بهاء الدوله رازى ( بهاء الدين بن مير قوام الدين )
539
خلاصة التجارب ( طبع قديم )
كسالت و خفقان و آرزوهاى بد پديد شود جمله باكتر اينها بعد يك ماه و يا بيست روز يا دو ماه و چهل روز و قريب بدين ايام رنگ چهره تيره شود و سر پستان بسياهى ميل كند و لكها بر روى پيدا آيد و سپيدى چشم بزردى يا كبودى زند و شكم بزرگ گردد و بعد چهار ماه اكثر اعراض چون دلسوزش و كرب و تاريكى چشم و دوار او را لاحق يابد و جنبيدن بچه در درون محسوس گردد و آنجا كه در ابتدا اشتباه افتد كه علوق حاصل شده است يا نه تحقيق آن به همان طريق كه جهت تحقيق سده رحم گفته شد بايد كردن و گفتهاند كه در وقت خواب دو اوقيه عسل به آب باران يا به آب سرد بخورند اگر بعد از ان پيچشى و دردى در ناف خود دريابد حامله باشد ورنه بول آبستن در اول بزرقت مائل باشد و در وسط قارورهء او چيزى همچو پنبه زده نمايد و در آخر بحمرت مائل شود و گاه باشد كه بول او صافى و با قوام بود و بر سر آن همچو ضباب چيزى ايستاده باشد و در ميان آن همچو حبه پيدا بود و چون بجنبانند بالاتر و شيبتر رود و گفتهاند كه زرآوندر بسايند و به غسل بسرشند و بر ناشتا زن آن را به يشمى سبز به خود بردارد و تا پيشين هيچ نخورد اگر در ان اوقات طعم دهن خود را شيرين يابد گمان بر نرى جنين غالب گردد و اگر طعم دهن خود را تلخ يابد گمان بر مادگى جنين بيشتر شود و مجربست و اگر به هيچ تغيرى غالب در طعم دهن نيابد حامل نباشد و اللّه اعلم و اما تدبير احوال حوامل بدانكه قى و غثيان ايشان را ما دام كه بافراطى مضر نيانجامد بيشتر از چهار ماه در منع آن كوشيدن بانكه بد ميسر نشود مضر باشد جهت دفع كردن طبيعت مواد طمثى مايله بفم معده را هرگاه معدت مضعف و زور اوردن بسيار شود و يا چهار ماه در گذشته باشد تسكين دادن لازم بود و طريق اين علاج همانست كه در بحث امراض معدى مذكور شد و همچنين طريق علاج و آرزوهاى بد ايشان و آنجا كه خفقان رنجه دارد تجرع آب گرم و گلاب گرم و رياضت معتدل فائده دهد و اگر بمزيد تدبيرى احتياج افتد حقيقى از آنچه در محلش مبينست اختيار بايد كردن و آنجا كه بادى در معده و روده مىگردد و ايذا مىكند معجون كمونى و سفوف مقوى و اشباه آن اندكى بر بالاى طعام خوردن سودمند آيد و تقليل غذا و حركت هم نيكو بود و آنجا كه ورمى پشت پايها ظاهر گردد